Nalatenschap regelen: wat wil jij achterlaten?

Nadenken over je nalatenschap is waardevoller dan je denkt: je hebt er namelijk al veel aan tijdens je leven. “Goed geregeld voor later is ook waardevol voor nu”, is hoe ik het graag formuleer. Bovendien niet alleen voor jezelf, maar vooral ook voor je naasten.

Aan de hand van vijf vragen wil ik duidelijk maken waarom je met datgene wat je nalaat eigenlijk al vandaag zou kunnen beginnen.

1. Wat weet jij dat niemand anders weet?

Achter deze eerste vraag kun je zetten: “En wanneer is dat erg?” Het zal zeker niet voor alles gelden en je bepaalt natuurlijk zelf wat iemand anders zou moeten weten. Schoot het antwoord ‘wachtwoorden en inloggegevens’ door je hoofd? Sta er dan eens bij stil dat het uiterst belangrijk kan zijn om ook bij leven deze gegevens met minimaal één vertrouwenspersoon te delen. Want wat in jouw hoofd zit, bijvoorbeeld waar belangrijke informatie ligt opgeslagen, kan ineens voor je man, vrouw of partner van groot belang zijn. Er kan altijd iets onverwachts gebeuren waardoor iemand anders ineens zaken moet regelen die normaal gesproken door jou worden gedaan. Zonder plan kan er dan chaos ontstaan en blijft juist die informatie waar op dat moment behoefte aan is, onbereikbaar.

2. Welke herinneringen wil je absoluut bewaren en doorgeven?

Iets nalaten gaat vooral niet alleen over vermogen en geld. Het gaat ook over zachte, emotionele waarden, zoals herinneringen en familieverhalen. Dingen die geen financiële waarde hebben, zijn voor mensen om je heen juist vaak van onschatbare waarde.

Als ik het daarom wederom heb over ‘achterlaten’, is het dan niet een mooie gedachte als je al bij leven bijvoorbeeld een persoonlijke boodschap met elkaar deelt? Een verhaal over vroeger, een herinnering aan een bijzondere gebeurtenis of gewoon iets wat je graag nog eens wilt zeggen. Op tijd over nalatenschap praten en je uitspreken kan voorkomen dat je achteraf het gevoel krijgt: ‘O, had ik nog maar…’

3. Heb je grip en overzicht op al je financiële en juridische gegevens?

Een positief antwoord op deze vraag – ‘Ja’ – is een belangrijke basis om een vermogensoverdracht naar de volgende generatie goed voor te bereiden.

Stel jezelf voor dat je morgen een bezoek brengt aan een notaris, financieel planner of wellicht je accountant. Hoe lang is dan jouw zoektocht naar documenten die voor dat adviesgesprek van belang zijn? Het is niet ondenkbaar dat je allerlei digitale bronnen moet raadplegen. ‘Waar had ik ook alweer…?’ Als je vandaag al structuur aanbrengt en belangrijke informatie op een centrale en veilige manier bewaart, ga je daar morgen al van profiteren. En overigens ook degene met wie je aan tafel zit.

4. Hoe zit het eigenlijk met jouw bedrijf?

Wat je bij leven achterlaat, heeft zeker ook een zakelijke kant.

Je bent bijvoorbeeld ondernemer. Is er een (tijdelijk) opvolgingsplan bekend als je het zelf ineens niet meer kunt vertellen? En als je freelancer bent en zelf je administratie doet, is er dan iemand die weet hoe jij je zaken hebt geregeld en waar alles te vinden is?

Een mogelijk nog belangrijkere vraag is of je ook de inloggegevens van je laptop en andere belangrijke systemen op tijd hebt gedeeld. Want ook in een bedrijf geldt: veel kennis en informatie zit bij één persoon. Zolang alles goed gaat, merk je daar weinig van. Maar zodra iemand anders het tijdelijk moet overnemen, wordt ineens duidelijk hoeveel er eigenlijk bij slechts één persoon bekend is.

5. Wat wil je dat mensen later over jou weten?

Ik ben geboren in 1968, nog uit een tijd dat digitaal niet bestond. Opgevoed met het idee dat het na je leven gewoon ophoudt. Maar ik realiseer mij ook dat er inmiddels een generatie is die heel anders kijkt naar wat er na je leven van je kan blijven bestaan.

Kijk bijvoorbeeld naar de muziekindustrie. Er verschijnen tegenwoordig nieuwe nummers van artiesten die al jaren niet meer leven. Hun muziek, hun stem en hun werk blijven mensen bereiken. Het laat zien dat wat je tijdens je leven maakt en bewaart, nog heel lang onderdeel van je verhaal kan blijven.

Of je dat wilt, is aan ieder voor zich. Het deed mij wel beseffen dat het daarom belangrijk is om bij leven al te bedenken of je wel of niet zichtbaar wilt blijven. Wat moet er bijvoorbeeld met jouw sociale media gebeuren? Welke foto's, verhalen of berichten mogen blijven bestaan en welke juist niet? En misschien nog belangrijker: wat wil je dat mensen zich van jou herinneren? Je hebt er nu nog invloed op.

Goed geregeld voor later is waardevol voor nu

Achterlaten. Het klinkt zo definitief. Misschien is dat ook wel de reden waarom we er liever niet te vaak over nadenken. Toch heb ik met deze vijf vragen willen laten zien dat een goed georganiseerde nalatenschap niet alleen iets is voor later. Overzicht kan vandaag al rust geven. Dus misschien is de vraag niet alleen: ‘Wat wil ik later achterlaten?’ Maar ook: ‘Wat vind ik vandaag al belangrijk genoeg om te delen?’

Veelgestelde vragen over nalatenschap regelen

Wanneer moet ik beginnen met het regelen van mijn nalatenschap?

Je hoeft niet te wachten tot je ouder bent of tot er iets aan de hand is. Juist als je nog midden in het leven staat, kan het waardevol zijn om alvast overzicht te creëren.

Denk bijvoorbeeld aan belangrijke documenten, financiële gegevens, digitale accounts, wachtwoorden en persoonlijke wensen. Door dit op tijd te regelen, houd je zelf de regie en maak je het voor je naasten makkelijker als zij onverwacht zaken van je moeten overnemen.

Wat moet ik allemaal regelen voor mijn nalatenschap?

Bij een nalatenschap gaat het om meer dan alleen een testament of de verdeling van je vermogen. Denk ook aan belangrijke financiële en juridische documenten, verzekeringen, bank- en beleggingsgegevens, digitale accounts, wachtwoorden, foto's, persoonlijke herinneringen en informatie over je onderneming. Het belangrijkste is dat je niet alleen bepaalt wat je wilt achterlaten, maar ook dat de juiste informatie op een vindbare en veilige plek beschikbaar is.

Wat gebeurt er met mijn digitale nalatenschap?

Steeds meer van ons leven speelt zich digitaal af. Denk aan sociale media, foto's, e-mail, cloudopslag, abonnementen en online accounts. Daarom is het verstandig om ook na te denken over wat er met deze digitale nalatenschap moet gebeuren. Welke accounts mogen blijven bestaan, welke moeten worden verwijderd en wie mag toegang krijgen tot bepaalde informatie? Door dit vooraf vast te leggen, voorkom je dat nabestaanden later moeten zoeken of belangrijke gegevens verloren gaan.

Hoe zorg ik ervoor dat mijn nabestaanden mijn belangrijke gegevens kunnen vinden?

Een goede voorbereiding begint met overzicht. Breng in kaart welke informatie belangrijk is en waar deze te vinden is. Denk aan financiële gegevens, verzekeringen, documenten, wachtwoorden, contactgegevens en informatie over je onderneming. Bewaar deze informatie op een centrale en veilige manier en zorg dat minimaal één vertrouwenspersoon weet waar die informatie te vinden is. Zo voorkom je dat belangrijke kennis alleen in jouw hoofd of op jouw laptop blijft zitten.

Is een testament hetzelfde als mijn nalatenschap regelen?

Nee. Een testament is een belangrijk onderdeel van je nalatenschap, maar je nalatenschap omvat veel meer. Je kunt ook persoonlijke wensen, digitale gegevens, praktische informatie, herinneringen en andere belangrijke zaken willen doorgeven.

Een testament regelt bepaalde juridische zaken. Daarnaast kun je zelf zorgen voor overzicht en informatie die je naasten helpt wanneer zij zaken van je moeten overnemen.

Niets verloren laten gaan?

Dat kan. Precies volgens jouw wensen.

Sluit maar eens een Life After Me proefaccount af om structuur te geven aan alles wat je wilt achterlaten.